Η αγάπη ...πονάει!
Η συναισθηματική
κατανόηση ενεργοποιεί
τα ίδια κέντρα στον εγκέφαλο
με τα προσωπικά τραύματα
PATHFINDER
Παρασκευή 19:46
Όταν ένα αγαπημένο
πρόσωπο πληγώνεται, ο εγκέφαλος
αντιδρά όπως ακριβώς στην
περίπτωση προσωπικού τραύματος.
Αυτό αποκαλύπτει νέα έρευνα,
δίνοντας εντελώς νέο νόημα
στην έκφραση «σε καταλαβαίνω»!
Η συναισθηματική
κατανόηση, η δυνατότητα
δηλαδή του ανθρώπου να νιώσει
την αγωνία ενός αγαπημένου,
πηγάζει από τα ίδια εγκεφαλικά
κέντρα που ενεργοποιούνται
και στην περίπτωση του προσωπικού
πόνου.
Αντίληψη του πόνου - το
πείραμα
Όταν κάποιος
αντιμετωπίζει ένα επίπονο
ερέθισμα, όπως μια ηλεκτροπληξία,
τα σήματα ταξιδεύουν από
την περιοχή του ερεθίσματος
μέχρι τον εγκέφαλο. Εκεί,
το σήμα «μεταφράζεται» τόσο
σε σωματική όσο και συναισθηματική
αντίδραση.
Η Τania Singer, μια βρετανίδα
εξειδικευμένη επιστήμονας
της νευρολογίας, και οι συνάδελφοί
της εκτέλεσαν ένα πείραμα
για να δουν εάν κάποια από
τις φάσεις αυτής της διαδικασίας
λαμβάνει χώρα στον εγκέφαλο
των ανθρώπων που βιώνουν
οι ίδιοι μια επίπονη κατάσταση,
αλλά νιώθουν κατανόηση
για κάποιον που βρίσκεται
στη θέση αυτή.
Αρχικά,
έγινε ένα ελαφρύ ηλεκτροσόκ
σε 16 εθελόντριες, ενώ η ερευνητική
ομάδα ανίχνευσε την εγκεφαλική
δραστηριότητα με τη βοήθεια
μαγνητικής αντήχησης (μέθοδος
fMRI).
Σύμφωνα με
τις διαπιστώσεις που προέκυψαν,
οι περιοχές που ενεργοποιήθηκαν
ήταν (εκτός άλλων) εκείνες
που σχετίζονται με τις αισθήσεις,
αλλά και τα συναισθήματα.
Στη συνέχεια,
ηλεκτρισμός διαπέρασε
το σύντροφο κάθε γυναίκας.
Οι εθελόντριες
είχαν το δικαίωμα να παρακολουθήσουν
του συντρόφους τους να διαχειρίζονται
τον πόνο, όμως δεν τους επιτράπηκε
να τους κοιτάξουν στο πρόσωπο.
Με τον τρόπο
αυτό, αποτράπηκε ένα μεγάλο
μέρος της συναισθηματικής
αντίδρασης που προκαλείται
όταν κάποιος παρακολουθεί
ένα αγαπημένο πρόσωπο να
υποφέρει.
“ Είναι πολύ σκληρό
για τους ανθρώπους που νοιάζονται
” - Τania Singer
Ακόμα κι έτσι
όμως, οι ερευνητές διαπίστωσαν
ότι τα εγκεφαλικά κέντρα
που ενεργοποιήθηκαν κατά
τη διαδικασία αυτή, ήταν
τα ίδια με εκείνα της πρώτης
φάσης του πειράματος.
Όπως εξήγησε
η Singer, η μελέτη υποδεικνύει
ότι η συναισθηματική κατανόηση
λειτουργεί «τσιγκλώντας»
στον εγκέφαλο τον μηχανισμό
που ήδη προϋπάρχει για την
αντίληψη του δικού μας πόνου.
Έτσι, καθένας
νιώθει ότι αισθάνεται και
ο ίδιος τον πόνο συναισθηματικά,
αν και γνωρίζει ότι δεν τον
υπομένει σωματικά.
Ισχυροί δεσμοί
Η συναισθηματική
δραστηριότητα ήταν ισχυρότερη
σε μερικούς ανθρώπους απ'
ό,τι σε άλλους.
Η ανταπόκριση
φάνηκε να είναι μεγαλύτερη
ανάμεσα σε εκείνους που
συνδέονταν με ισχυρότερους
συναισθηματικούς δεσμούς,
όπως εκτιμά η Singer.
«Είναι πολύ
σκληρό για τους ανθρώπους
που νοιάζονται» ήταν τα χαρακτηριστικά
της λόγια.
“ Ο πόνος είναι
υποκειμενική αντίληψη
” - Τania Singer
Οι ερευνητική
ομάδα θεωρεί ότι το πείραμα
θα έπρεπε να επαναληφθεί,
αρχικά ανάμεσα σε άνδρες
και ίσως ανάμεσα σε ανθρώπους
που δεν είναι ζευγάρια.
Υπάρχουν
πάντως ήδη αρκετοί που έχουν
πειστεί ότι τα αποτελέσματα
θα είναι τα ίδια, εφόσον το
πείραμα αφορά φυσιολογικούς
ανθρώπους.
Εκείνοι που
ίσως αντιδράσουν διαφορετικά
είναι οι ψυχοπαθείς, από
τους οποίους οι ειδικοί
δεν περιμένουν καμία ανταπόκριση
στον πόνο ενός τρίτου, καθώς
θεωρείται ότι οι ψυχοπαθείς
δεν βιώνουν συναισθηματική
κατανόηση.
Η Singer θεωρεί ότι η ανταπόκριση
στον πόνο ενός άλλου έχει
«δοθεί» στους ανθρώπους προκειμένου
να σφυρηλατήσει δεσμούς
αγάπης, όπως μεταξύ μιας
μητέρας και ενός παιδιού.
«Έχει μια εξελικτική
λειτουργία», υποστηρίζει
η ίδια.
Υπό μια ευρύτερη
έννοια, η συναισθηματική
κατανόηση μπορεί να μας
βοηθήσει να καταλάβουμε
τι αισθάνεται κάποιος άλλος,
ανεξάρτητα αν πρόκειται
για πόνο, χαρά ή θυμός.
Μια τέτοια
δυνατότητα θεωρείται ότι
μπορεί να βοηθήσει και στην
πρόληψη κινδύνων.
«Μπορούμε
να υποβάλουμε τις ερωτήσεις
όπως: "Αυτό το πρόσωπο θα με
σκοτώσει;"», είπε η καθηγήτρια.
Σύμφωνα με
τους επιστήμονες, η περιοχή
αυτή του εγκεφάλου μπορεί
επιπλέον και να κατασταλεί
μέσω της ύπνωσης.
Έτσι, θα υπάρξει
η ικανότητα πλήρους αναισθησίας
στον πόνο, εμποδίζοντας
του ανθρώπους από τις εκούσιες
αντιδράσεις στον πόνο, αν
και μέχρι σήμερα ουδείς
γνωρίζει την ακριβή λειτουργία
τους.
«Ο πόνος είναι
υποκειμενική αίσθηση», καταλήγει
η καθηγήτρια.
